Helder blijven

Wisten jullie dat de moederdag van nu is gepromoot door de Amerikaanse Anna Jarvis? In 1908 organiseerde ze een herdenkingsdag voor haar overleden moeder en zette zich daarna in om moederdag officieel erkend te krijgen. In 1914 werd de tweede zondag van mei in Amerika uitgeroepen tot nationale moederdag. Het idee verspreidde zich vervolgens verder. Ook naar Nederland, waar het ergens rond 1920 zijn intrede deed.

En zo stonden ook kleine Silly en haar zusje ooit naast het bed van hun moeder met een zelfgemaakt ontbijtje. Een beschuitje met suiker was de bedoeling. Voor ons was zout echter op dat moment hetzelfde. Vol trots zetten we het dienblad met al het lekkers voor haar neer. Ze nam een hap, en nog één, totdat het beschuitje op was. Met dit in haar maag, sorry ma, liet ze misschien wel precies zien waar moederdag werkelijk om draait.

Jaren later, toen ik zelf moeder werd, begreep ik dat pas echt. Ik weet nog wel hoe de keuken op moederdagochtend een soort strijdplek was over wat mama wilde. De één had het overzicht niet, de ander was heel stellig, weer een ander had ideeën maar hulp nodig. De kinderen leefden ondertussen in de illusie dat ik sliep, terwijl ik hun discussies natuurlijk gewoon kon horen. Uiteindelijk kwamen ze na een zeer lange tijd naar boven. Waar ik vervolgens deed alsof ze me wakker maakten en ik totaal geen last had van de hoofdpijn die inmiddels ontstaan was door het gebrek aan cafeïne. Met een grote glimlach riepen ze: “Verrassing!”

En dat moment, die glimlach, die blikken in hun ogen, dát was het zout in de pap. Niet het perfecte ontbijt. Niet of alles goed ging. Het gevoel erachter.
Ik hecht geen waarde aan deze exacte datum. Aan hoe iets hoort te zijn. Niet gevoed door commercie, verwachtingen of sociale plaatjes, maar door betekenis. Ik zou mezelf ook niet gepasseerd voelen als ze andere plannen zouden maken. Omdat het niet strikt om deze datum gaat, maar om wat je met elkaar voelt.

Ik hoor, terwijl ik deze blog schrijf, hun stemmen. Van kinderstemmen vol enthousiasme en discussies om het goed te doen, naar de stemmen van nu. Waar mijn dochter met een creatief idee komt en mijn zoon volgt op zijn manier. Dat begon van de week al met een appje. Op een silly wijze geschreven, inclusief lentevibe dresscode. Raak. Rechtstreeks in mijn hart.

Het is bijna tijd. Ik staar nog even naar buiten en denk aan alle mensen in mijn leven die een kindje zijn verloren, aan vrouwen die geen kinderen kunnen krijgen, aan hen die hun moeder moeten missen. En ook aan de moeders bij wie de relatie met hun kind ingewikkeld of pijnlijk is. Omdat dat er óók is.

Een moeder kun je niet uitkiezen. Je krijgt haar je hele leven cadeau. Dat maakt moeder zijn misschien wel één van de moeilijkste taken in het leven. Waar je steeds opnieuw de keuze hebt of je zout strooit op wat pijn doet, of probeert liefde door te geven.

Misschien heb ik dat wel van mijn moeder geleerd. Ze had kritisch kunnen zijn toen mijn zusje en ik haar een beschuitje met zout voorschotelden. Ze had het kunnen uitspugen, kunnen vloeken of ons kunnen vertellen dat we iets doms hadden gedaan. Maar ze koos ervoor om dankbaar te zijn. Dankbaar dat we moeite hadden gedaan. Dankbaar voor het gevoel erachter.

En ik ben dankbaar. Ontzettend dankbaar dat ik moeder ben. Natuurlijk is niet alles altijd zoet. Er zit ook weleens zout in het leven. Juist dat geeft liefde zoveel meer smaak.

“Mam, het is tijd, kom je?” hoor ik beneden roepen.

Ik glimlach.

Overigens heb ik 20 november inmiddels gemarkeerd in mijn agenda. Universele kinderdag. Ik heb nu al zin om een beschuitje met zout te maken. Eens kijken of mijn kinderen de betekenis eruit kunnen halen.