Helderheid

Ik ga even terug naar 21 jaar geleden. “You did it, Syl,” zei mijn toenmalige Ierse duikinstructeur Jack. Op dat moment was ik op het prachtige, hippieachtige eiland Koh Tao in Thailand. Ik ben trouwens benieuwd of de tijd daar heeft stilgestaan en of het nog steeds zo laidback is als toen.
Jack en ik ontmoetten elkaar daar, en er was meteen een klik. Dat heb ik vaker met Ieren: ik hou van hun humor, en zij houden weer van mijn uitbundige lach.
Ik vertelde hem dat ik veel angsten had. Niet alleen om te duiken, maar dat liet ik verder even voor wat het was. “Ach,” zei hij, “komt allemaal goed.” Bekende woorden van eerdere duikinstructeurs. Ze zijn volgens mij allemaal een soort verslaafd aan het water en denken dat zodra je afzakt, je vanzelf besmet raakt met hun liefde voor de zee.
Maar goed, ik was eerlijk geweest, en Jack zag geen enkele belemmering. Normaal gesproken volg je de cursus in een groepje, maar op dat moment was er naast mijn toenmalige vriend maar één andere deelnemer, die bij de eerste duik in het zwembad naar huis werd gestuurd vanwege alcoholgebruik de dag ervoor. We bleven dus met z’n drieën over. Eigenlijk Jack en ik, want mijn vriend kon zichzelf prima redden.
We kregen theorieles, en ik slurpte alle informatie op. Natuurlijk! Hoe meer ik weet, hoe beter ik voorbereid ben voor het geval er iets misgaat. In het zwembad lukte het me om naar beneden af te zakken. Niet vol enthousiasme, maar het lukte. En zoals dat gaat bij mij en mijn angsten: ik heb veel inoefening nodig, om mij zeker te voelen. Of met andere woorden om mijn angsten onder controle te houden.
Alleen… een PADI-cursus heeft een tijdspad. Terwijl ik dacht dat ik nog even kon oefenen in het zwembad, moesten we al door naar de open zee. Oh jee. Dat kan ik echt niet. Dat deelde ik met Jack. Hij zag wederom geen enkel probleem. Er ging ook een stagiair mee, dus ze waren met z’n tweeën om “Silly” naar beneden te krijgen. Met als doel dat ik mijn PADI zou halen.
“You did it, Syl.”
Hij overhandigde me mijn diploma. Hij keek me aan. Liet een stilte vallen.
En zei toen in één adem: “Ik had niet verwacht dat het jou zou lukken.” Als vanzelf zei ik: “Dat komt echt door jou.”
Ik wist dat. En hij wist blijkbaar hoe hij dat vertrouwen moest overbrengen, want ik heb geen seconde gedacht dat hij niet in mij geloofde.
Ik heb toen al mijn angsten ontzettend gevoeld. Deze veelvuldig geuit. En Jack? Hij bleef rustig en in verbinding. Hij bagatelliseerde mijn angsten niet. Als de afdaling te snel ging, dan gingen we samen weer terug omhoog. Vanuit deze positie, vanuit rust, pakte hij mijn handen vast en checkte hij of we samen weer een stukje omlaag konden. Kleine stapjes. Steeds verder naar beneden. Onder water zal het vast prachtig zijn geweest, maar dat kon ik toen nog niet volledig zien. Ik hoorde alleen mijn ademhaling en was ervan overtuigd dat ik zou stikken.
Maar uiteindelijk zwom ik daar, Jack voorop en de stagiair achter me.
Dat is helderheid.
In angsten is alles vertroebeld.
Angsten zijn van onszelf, en ook door onszelf op te lossen.
Maar het helpt zó als je mensen om je heen hebt die volledig vertrouwen in je hebben. Die dat steeds blijven uitstralen. Die niet van slag raken wanneer jij voor de honderdste keer in paniek schiet. Ze blijven naast je. Onvoorwaardelijk.
Door die omarming ontmoet je dat wat van jou is: dat jij iets te doen hebt om helderheid in jezelf te creëren. Het is niet makkelijk. Het gaat stapje voor stapje. Steeds ga je een laag dieper in jezelf. En steeds meer verdwijnt de vertroebeling.
En dan, ineens, merk je dat je weer kunt kijken. Dat je niet meer alleen je ademhaling hoort, maar ook de wereld om je heen ziet. Dat je durft te vertrouwen op jezelf, precies zoals iemand anders ooit op jou vertrouwde.
Zo bereik je helderheid.
En ja, daarna kan er heus nog wel eens vertroebeling terugkomen. Maar veel minder. Want je weet inmiddels hoe het voelt om het helder te hebben.